GENÇ NÜFUS ALARM VERİYOR: TÜRKİYE’DE ORAN YÜZDE 14,8’E GERİLEDİ

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı “İstatistiklerle Gençlik 2025” bülteni, Türkiye’de genç nüfus oranındaki düşüşü ve gençlerin yaşam koşullarına dair dikkat çeken verileri ortaya koydu. Açıklanan rakamlara göre Türkiye’nin genç nüfusu hem toplam nüfus içindeki payını kaybediyor hem de eğitim, istihdam ve yaşam koşulları açısından önemli sorunlarla karşı karşıya bulunuyor.

2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye’nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi olarak açıklanırken, 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 708 bin 348 kişi oldu. Böylece gençlerin toplam nüfus içindeki oranı yüzde 14,8 seviyesine geriledi. Genç nüfusun yüzde 51,2’sini erkekler, yüzde 48,8’ini ise kadınlar oluşturdu.

1950 yılında Türkiye nüfusunun yüzde 20,8’ini oluşturan genç nüfusun yıllar içinde sürekli gerilediği görülürken, TÜİK projeksiyonları bu düşüşün önümüzdeki yıllarda daha da hızlanabileceğini gösterdi. Düşük doğurganlık senaryosuna göre genç nüfus oranının 2080 yılında yüzde 7,2’ye kadar düşebileceği öngörüldü.

TÜRKİYE, AVRUPA’NIN ÜZERİNDE AMA DÜNYA ORTALAMASININ ALTINDA

Avrupa Birliği ülkeleriyle kıyaslandığında Türkiye’nin genç nüfus oranının halen daha yüksek olduğu görüldü. AB ülkelerinde genç nüfus ortalaması yüzde 10,7 seviyesinde kalırken Türkiye yüzde 14,8 ile bu ortalamanın üzerinde yer aldı. Ancak dünya genç nüfus ortalamasının yüzde 15,6 olması nedeniyle Türkiye’nin dünya ortalamasının altında kaldığı dikkat çekti.

Genç nüfus oranının en yüksek olduğu iller sıralamasında yüzde 20,4 ile Şırnak ilk sırada yer aldı. Şırnak’ı Hakkari ve Siirt takip etti.

GENÇLERİN EN BÜYÜK GÖÇ NEDENİ EĞİTİM

İç göç verileri incelendiğinde 15-24 yaş grubunda en büyük hareketliliğin eğitim nedeniyle yaşandığı ortaya çıktı. 2024 yılı içerisinde 448 bin 826 genç eğitim amacıyla farklı şehirlere göç etti. İş bulma ve çalışma amacıyla göç eden genç sayısı ise 102 bin 660 olarak açıklandı.

Yükseköğretimde net okullaşma oranı yüzde 46,3 olurken, kadınların eğitimde erkeklerin önüne geçtiği görüldü. Kadınlarda yükseköğretim net okullaşma oranı yüzde 53’e ulaşırken erkeklerde bu oran yüzde 39,9’da kaldı.

HER 4 GENÇTEN 1’İ NE OKUYOR NE ÇALIŞIYOR

Rapordaki en dikkat çeken başlıklardan biri de ne eğitimde ne de istihdamda bulunan gençlerin oranı oldu. 2025 yılında gençlerin yüzde 23,3’ünün ne çalıştığı ne de eğitim hayatına devam ettiği açıklandı. Genç kadınlarda bu oran yüzde 30,9’a kadar yükseldi.

Genç işsizlik oranı yüzde 15,3 olarak açıklanırken erkeklerde işsizlik oranı yüzde 11,7, kadınlarda ise yüzde 22,1 oldu.

İstihdam edilen gençlerin büyük bölümü hizmet sektöründe yer aldı. Çalışan gençlerin yüzde 57,9’unun hizmet sektöründe görev yaptığı görülürken sanayi sektörünün payı yüzde 30,5, tarım sektörünün payı ise yüzde 11,6 oldu.

GENÇLERİN EN BÜYÜK MUTLULUK KAYNAĞI SAĞLIK

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre gençlerin yüzde 54,4’ü kendisini mutlu hissettiğini ifade etti. Genç kadınların mutluluk oranı erkeklerden daha yüksek çıktı.

Gençlerin en büyük mutluluk kaynağı ise sağlık oldu. Araştırmaya göre gençlerin yüzde 38,8’i sağlık durumunu en önemli mutluluk nedeni olarak gösterdi. Sağlığı başarı ve para takip etti.

Öte yandan gençlerin yüzde 75,5’i yaptığı işten memnun olduğunu belirtirken, yüzde 73’ü aldığı eğitimden memnun olduğunu ifade etti.

GENÇLER YAPAY ZEKAYA YOĞUN İLGİ GÖSTERİYOR

TÜİK verilerine göre 16-24 yaş grubundaki gençlerin yüzde 39,4’ü üretken yapay zeka teknolojilerini kullandığını belirtti. Yapay zekayı kullanan gençlerin büyük bölümü bu teknolojiyi özel amaçlarla ve eğitim için tercih etti.

Yapay zekayı kullanmayan gençlerin en büyük gerekçesi ise “ihtiyaç duymamak” oldu.

GENÇ KADINLARDA PSİKOLOJİK ŞİDDET ÖN PLANDA

Raporda dikkat çeken bir diğer başlık ise genç kadınlara yönelik şiddet verileri oldu. Son 12 ay içerisinde en fazla şiddete maruz kalan grubun 15-24 yaş arası genç kadınlar olduğu açıklandı. Genç kadınların en fazla psikolojik şiddete maruz kaldığı belirtilirken dijital şiddet ve ısrarlı takip vakalarının da yüksek seviyede olduğu görüldü.