GOOGLE'DAN SİVRİSİNEKLERE KARŞI BİYOLOJİK SAVAŞ: 32 MİLYON ERKEK SİVRİSİNEK DOĞAYA BIRAKILABİLİR

Teknoloji devi Google, bu kez yapay zeka veya yazılım projeleriyle değil, halk sağlığını ilgilendiren sıra dışı bir girişimle gündemde. Şirketin biyoteknoloji alanındaki çalışmaları kapsamında geliştirilen proje doğrultusunda, sivrisineklerden kaynaklanan ölümcül hastalıkların yayılmasını önlemek amacıyla ABD'de milyonlarca özel üretim erkek sivrisineğin doğaya salınması planlanıyor.
ABD Çevre Koruma Ajansı'na (EPA) yapılan başvuruya göre Google, önümüzdeki iki yıl içerisinde Kaliforniya ve Florida eyaletlerinde toplam 32 milyon erkek sivrisineği kontrollü şekilde doğaya bırakmak istiyor. Projenin kaderi ise 5 Haziran'da verilecek resmi kararla netleşecek.

HEDEF, HASTALIK TAŞIYAN SİVRİSİNEKLERİ AZALTMAK

Uzmanlar, her yıl dünya genelinde milyonlarca insanın sivrisinek kaynaklı hastalıklarla karşı karşıya kaldığını belirtiyor. Özellikle Batı Nil Virüsü, Zika Virüsü, Dang Humması, Chikungunya, Sarı Humma ve St. Louis Ensefaliti gibi hastalıklar ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Google'ın desteklediği projede ise bu hastalıkların taşıyıcısı olan belirli sivrisinek türlerinin nüfusunu azaltmak amaçlanıyor. Çalışmanın özellikle Batı Nil Virüsü ve St. Louis Ensefaliti'nin yayılmasında etkili olan Culex türü sivrisinekleri hedef aldığı ifade ediliyor.

LABORATUVARDA ÜRETİLDİLER

Doğaya bırakılması planlanan sivrisinekler sıradan sivrisineklerden farklı özelliklere sahip. Araştırmacılar tarafından laboratuvar ortamında yetiştirilen erkek sivrisinekler, Wolbachia adı verilen doğal bir bakteriyle enfekte ediliyor.

Bu bakteriyi taşıyan erkek sivrisinekler, doğadaki dişi sivrisineklerle çiftleştiğinde yumurtalar döllenmiş olsa bile ortaya çıkan larvalar yaşamını sürdüremiyor. Böylece yeni nesil oluşamıyor ve hedeflenen sivrisinek popülasyonu zamanla azalıyor.

Bilim insanları bu yöntemin kimyasal ilaçlama kullanımını azaltabilecek çevre dostu bir alternatif olarak değerlendirildiğini belirtiyor.

İNSANLARI ISIRMAYACAKLAR

Projeye ilişkin en çok merak edilen konulardan biri de salınacak sivrisineklerin insanlara zarar verip vermeyeceği oldu.

Uzmanlar, yalnızca dişi sivrisineklerin kan emdiğini ve insanları ısırdığını hatırlatıyor. Doğaya bırakılması planlananların tamamının erkek sivrisineklerden oluştuğu belirtilirken, bu nedenle insanların sivrisinek ısırıklarında artış yaşamasının beklenmediği ifade ediliyor.

GOOGLE'IN 10 YILLIK PROJESİ

Söz konusu çalışma, Google'ın ana şirketi bünyesinde yaklaşık 10 yıl önce başlatılan "Debug Project" adlı girişimin devamı niteliğinde. Proje kapsamında daha önce farklı bölgelerde küçük ölçekli denemeler gerçekleştirilmiş, sivrisinek popülasyonlarında önemli düşüşler gözlemlendiği açıklanmıştı.

Şimdi ise çok daha geniş kapsamlı bir uygulama için hazırlık yapılıyor. Yetkililer, onay verilmesi halinde milyonlarca sivrisineğin kontrollü olarak farklı bölgelere bırakılacağını ve sonuçların bilimsel olarak takip edileceğini belirtiyor.

KARAR 5 HAZİRAN'DA AÇIKLANACAK

ABD Çevre Koruma Ajansı'nın yürüttüğü değerlendirme süreci devam ederken, kamuoyundan gelen görüşler de inceleniyor. Kurumun 5 Haziran tarihinde deneysel kullanım izni verilip verilmeyeceğine ilişkin nihai kararını açıklaması bekleniyor.

Kararın olumlu çıkması halinde proje, sivrisineklerle mücadelede dünyanın en büyük biyolojik kontrol çalışmalarından biri olarak tarihe geçebilir. Uzmanlara göre başarılı olması durumunda benzer yöntemlerin ilerleyen yıllarda farklı ülkelerde de uygulanmasının önü açılabilir.